Yaratıcı Drama Yönteminin Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Çevre Estetiği Farkındalığına Etkisi
ÇETİNKAYA AYDOĞDU C., Solcan A.(Yürütücü), Doguz İ. N.
TÜBİTAK Projesi, 2209-A - Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı, 2026 - 2027
- Proje Türü: TÜBİTAK Projesi
- Destek Programı: 2209-A - Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı
- Başlama Tarihi: Mayıs 2026
- Bitiş Tarihi: Mayıs 2027
Proje Özeti
Çevre estetiği, güzel sanatların ötesinde çevreyi ve içindeki unsurları konu alan estetiğin bir alt alanıdır. Doğal ve yapay çevre öğeleri çevre estetiğinin araştırma nesnesini oluşturmakta; bir mekânın göze hoş görünmesi, olumlu duygular uyandırması ve yaşam kalitesini artırması bu alanın temel ilgi noktaları arasında yer almaktadır. Çevre estetiği şehir planlamasında, doğal alan düzenlemelerinde, köy ve kasaba tasarımlarında, okul, hastane ve kamu yapılarının görünümünde önemli bir rol oynamaktadır. Estetik düzenlemeler yalnızca görsel beğeniyi değil, bireylerin ruh sağlığını, çevre bilincini ve sürdürülebilir yaşam algısını da etkilediği için bu bilinç toplumsal açıdan büyük önem taşır. Yaratıcı drama yöntemiyle yürütülen çalışmalarda, öğretmen adaylarının iletişim becerilerinin, özgüvenlerinin, öğrenciyi tanıma yeterliklerinin ve uygun öğrenme ortamı oluşturma becerilerinin geliştiği görülmektedir. Yaratıcı drama, bireylerin yaşadıkları çevreyle etkileşime geçerek çevrenin estetik niteliklerini fark etmelerini sağlayan bir süreç sunar. Bu nedenle bireylerin çevreyi yalnızca bilişsel düzeyde değil, duygusal ve düşünsel boyutlarıyla da anlamlandırmalarına katkı sağlar. Bu araştırmanın amacı, Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının çevre estetiği farkındalığını artırmada yaratıcı dramanın etkisini belirlemek ve sürece ilişkin görüşlerini incelemektir. Araştırma, yaratıcı drama yönteminin öğretmen adaylarının çevre estetiği farkındalığı üzerindeki etkisini ortaya koymak amacıyla karma yöntem kapsamında açıklayıcı sıralı desen ile yürütülecektir. Nicel veriler, Öztürk Gübeş, Keten ve Köse (2020) tarafından geliştirilen Çevre Estetiği Farkındalık Ölçeği ile; nitel veriler ise araştırmacılar tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanacaktır. Nicel veriler SPSS 25.0 programında analiz edilecek; normallik durumuna göre bağımlı örneklemler t-testi veya Wilcoxon işaretli sıralar testi kullanılacaktır. Nitel veriler betimsel analizle çözümlenecek; bağımsız kodlamalar arasındaki uyum Miles ve Huberman (1994) formülüyle hesaplanarak güvenirlik sağlanacaktır. Ayrıca nicel ve nitel bulgular bir araya getirilerek karma yöntemin gerektirdiği biçimde bütüncül bir yorumlama yapılacaktır. Bu sayede yaratıcı drama etkinliklerinin çevre estetiği farkındalığı üzerindeki etkisi hem sayısal veriler hem de öğretmen adaylarının deneyimsel anlatımlarıyla desteklenecektir. Bulgular doğrultusunda yaratıcı dramanın Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının çevre estetiği farkındalığını artırmada etkili bir araç olduğu; adayların çevreye yönelik duyarlılık, estetik algı ve sorumluluk bilincinde artış sağladığı öngörülmektedir. Sonuç olarak çalışma, çevre estetiği farkındalığının geliştirilmesinde yaratıcı dramanın öğretmen eğitimi süreçlerine değerli katkılar sunan bir yöntem olduğunu ortaya koymayı amaçlamaktadır.