Türkiye’nin Toprak Kaynaklı Isıya Dirençli Aspergillus Cinsi Üyelerinin Polifazik Taksonomisi (118Z359)

Proje Özeti

Türkiye sahip olduğu coğrafik özellikleri ile toprak biyoçeşitliliği konusunda oldukça dikkat çeken bir ülke konumundadır. Ülkemizde gerçekleştirilmiş olan toprak kaynaklı mikrofungus çeşitliliği geleneksel yöntemler ağırlıklı olmakla beraber son zamanlarda modern moleküler yöntemler ile de ortaya çıkartılmaktadır. Anadolu Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri kapsamında ve Westerdijk Fungal Biyoçeşitlilik Enstitüsü (Utrecht/Hollanda) (http://www.westerdijkinstitute.nl) işbirliği ile gerçekleştirilmiş olan önceki projelerimizde (proje no: AÜ 1404F225 (tamamlandı), 1505F284 (tamamlandı), 1605F442 (Tamamlandı)), özelleşmiş izolasyon tekniklerinin uygulanması ile ısıya dirençli mikrofungus çeşitliliği ele alınmıştır. Söz konusu ön çalışmada toprak tipi ve örnekleme noktası yönünden rastgele toprak örneklemesi ile 100 adet toprak örneği ile gerçekleştirilen uygulama sonucunda büyük bir kısmı Türkiye için yeni kayıt olmasının yanı sıra bir adeti yayına dönüştürülmüş olan 11 adet fungal tür, dünya için yeni olarak belirlenmiştir.

Bu nedenle projemizde 2018- 2020 yılları arasında Türkiye’nin her coğrafik bölgesinden olmak üzere toplam 32 ilden, nadas halindeki şahsa ait tarla topraklarından toplanacak olan toplam 128 adet tarım arazisi toprak örneklerinden ısıya dirençli Aspergillus cinsi üyelerinin belirlenmesi sağlanarak, dikkat çekici sonuçlar veren ön çalışmaların belirli bir standardizasyonda genişletilmesi planlanmıştır. Tamamlanmış olan ön çalışmada yoğun ve yüksek biyoçeşitlilikte kaydedilmiş olmasının yanı sıra “bir fungus= bir isim (One Fungus=One Name)” prensibinin hayata geçmesi ile tartışmalı bir taksonomik pozisyonda bulunan Aspergillus cinslerine ait eşeyli ve eşeysiz üreme yeteneğine sahip türlerin araştırılması projenin temel hedefidir. Söz konusu cins üyelerinin araştırılması süreci morfolojik incelemelere ilaveten multi-lokus (DNA barkot gen bölgeleri; ITS, Beta-tubulin, Calmodulin ve RPB2 gen bölgeleri) gen sekanslamaları ile gerçekleştirilecektir. Elde edilecek olan sekans verileri ile Türkiye’nin ısıya dirençli Aspergillus cinsi üyelerinin filogenetik ilişkilerinin aydınlatılmasında, morfolojik veri kayıtları ile de Türkiye’nin ısıya dirençli Aspergillus cinsi üyelerinin tanımlanmaları konusunda temel bilgiye erişilmesi planlanmaktadır.

Bu projemizde ülkemiz adına ön projelerimiz dışında henüz ele alınmamış olan ısıya dirençli Aspergillus cinsi üyelerinin özellikle güncel moleküler yöntemlerle ile ele alınması ile sağlanacak verilerin, Türkiye’nin gizli kalmış mikrofungus biyoçeşitliliğinin ortaya çıkartılmasının yanı sıra Aspergillus cinsinin taksonomik ve filogenetik özelliklerinin aydınlatılmasına katkı sağlanması hedeflenmektedir. Ayrıca bu projenin sonunda elde edilecek veriler ile dünya çapındaki DNA barkot veri bankasına Aspergillus barkotları hakkında veri akışına ilaveten Türkiye’de bu konuda yapılacak çalışmalara önemli bir referans kaynağı oluşturulacaktır.