IL-18 (-137 G/C), IL-18 (-607 C/A), IL-8 (-251 A/T), IL-8 (+781 C/T) GEN VARYASYONLARI VE MULTİPL SKLEROZ HASTALARINDA MRI'DAKİ LEZYON DEĞİŞİMLERİNİN İLİŞKİSİ


KEHAYA S. (Yürütücü)

Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Diğer, 2024 - 2026

  • Proje Türü: Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje
  • Destek Programı: BAP Diğer
  • Başlama Tarihi: Ocak 2024
  • Bitiş Tarihi: Haziran 2026

Proje Özeti

Multipl Skleroz (MS) kronik, otoimmün, demiyalinizan bir hastalıktır ve genellikle genç erişkinlerde santral sinir sistemini etkilemektedir. Miyelin kılıflar ile birlikte oligodendrositlerin ve aksonların, nöronların hasarlandığı bir hastalık olarak bilinmektedir. MS kronik nörodejeneratif bir hastalık olarak nöronal demiyelinizasyon ile karakterize, nöronal impulsların bozulmasına neden olabilen ve sonuç olarak uzuvlarda uyuşma, yorgunluk, görme gibi çeşitli komplikasyonlar ile hastaları etkileyebilen bir bozukluktur. MS için spesifik bir patogenez tanımlanamamasına rağmen, MS patofizyolojisinde genetik ve çevresel risk faktörlerinin önemli rol oynadığı düşünülmektedir. MS merkezi sinir sistemini etkileyen inflamatuar durum olarak yaygın fokal immün aracılı demiyelinizasyon ile karakterizedir. Farklı sitokin gen varyasyonları transkripsiyon aktivitelerini etkilemektedir ve bu genetik varyasyonların MS ile ilişkili olduğu düşünülmektedir. Sitokinler, kemokinler ve reseptörleri merkezi sinir sistemindeki miyelinsizleştirici lezyonların gelişiminde önemli bir rol oynamaktadır. Proinflamatuar ve antiinflamatuar molekül düzeylerinin MS hastalığı aktivitesindeki değişiklikler ile ilişkili olduğu belirlenmiştir. Bu yüzden immünosüpresif özelliklere sahip proinflamatuar sitokinlerin MS patogenezinde önemli rol oynadığı düşünülmektedir. İmmün yanıtta etkili bazı genler MS için duyarlı genler olarak kabul edilmektedir ve MS tip-1 sitokin üretimi ile karakterize hücre aracılı otoimmün bir hastalık olduğundan, sitokin genleri bu hastalıkta son derece önemlidir.

Bu çalışmaya en az 88 hasta ve 88 kontrol olmak üzere 176 kişi dahil edilecektir. Hasta ve kontrol gruplarından toplanan etilendiamintetraasetik asit (EDTA) içeren periferik venöz kanlardan total DNA izolasyonu gerçekleştirilecektir. DNA izolasyonu için DNA kan izolasyon kiti kullanılacaktır. DNA’ların kalitelerini ve saflığını belirlemek için spektrofotometrik yöntem kullanılacaktır. IL-18 (-137 G/C), IL-18 (-607 C/A), IL-8 (-251 A/T), IL-8 (+781 C/T) gen varyasyonları genotip dağılımlarını belirlemek için polimeraz zincir reaksiyonu (PZR) ve restriksiyon fragment uzunluk polimorfizmi (RFLP) yöntemleri kullanılacaktır. IL-18 (-137 G/C), IL-18 (-607 C/A), IL-8 (-251 A/T), IL-8 (+781 C/T) gen varyasyonlarının genotip dağılımları %2 ve %2.5’luk agaroz jel elektroforezi ile gözlenecektir.

Çalışmamızdan elde edilecek sonuçların istatistiksel analizi IBM SPSS programının 20.0 versiyonu ile gerçekleştirilecektir. IL-18 (-137 G/C), IL-18 (-607 C/A), IL-8 (-251 A/T), IL-8 (+781 C/T) gen varyasyonları ve MS hastalarında MRI’daki lezyon değişimleri arasındaki ilişkinin belirlenmesinde verilerin dağılım özellikleri de dikkate alınarak student-t testi, Mann Whitney U testi, Ki-kare testi ve lojistik regresyon analizlerinden uygun olanları kullanılacaktır.

Çalışmamızda MS gelişiminde etkili olabilecek genetik biyobelirteçler ile klinikopatolojik özellikler birlikte değerlendirilecektir. Bu yüzden MS tedavisi için yeni terapötik stratejilerin geliştirilebilmesine yardımcı olabilecek önemli bilgilerin elde edilebilecek ve çalışmadan elde edilecek klinik durum ile ilişkilendirilecek bu bulgular daha sonra yapılacak çalışmalar için literatüre katkı sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler: Multipl Sklerozis, interlökinler, genetik varyasyonlar, PZR, RFLP