IL-18 (-137 G/C), IL-18 (-607 C/A), IL-8 (-251 A/T), IL-8 (+781 C/T) GEN VARYASYONLARI VE MULTİPL SKLEROZ HASTALARINDA MRI'DAKİ LEZYON DEĞİŞİMLERİNİN İLİŞKİSİ
KEHAYA S. (Yürütücü)
Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Diğer, 2024 - 2026
- Proje Türü: Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje
- Destek Programı: BAP Diğer
- Başlama Tarihi: Ocak 2024
- Bitiş Tarihi: Haziran 2026
Proje Özeti
|
Multipl Skleroz
(MS) kronik, otoimmün, demiyalinizan bir hastalıktır ve genellikle genç
erişkinlerde santral sinir sistemini etkilemektedir. Miyelin kılıflar ile
birlikte oligodendrositlerin ve aksonların, nöronların hasarlandığı bir
hastalık olarak bilinmektedir. MS kronik nörodejeneratif bir hastalık olarak
nöronal demiyelinizasyon ile karakterize, nöronal impulsların bozulmasına
neden olabilen ve sonuç olarak uzuvlarda uyuşma, yorgunluk, görme gibi çeşitli
komplikasyonlar ile hastaları etkileyebilen bir bozukluktur. MS için spesifik
bir patogenez tanımlanamamasına rağmen, MS patofizyolojisinde genetik ve
çevresel risk faktörlerinin önemli rol oynadığı düşünülmektedir. MS merkezi sinir
sistemini etkileyen inflamatuar durum olarak yaygın fokal immün aracılı
demiyelinizasyon ile karakterizedir. Farklı sitokin gen varyasyonları
transkripsiyon aktivitelerini etkilemektedir ve bu genetik varyasyonların MS
ile ilişkili olduğu düşünülmektedir. Sitokinler, kemokinler ve reseptörleri
merkezi sinir sistemindeki miyelinsizleştirici lezyonların gelişiminde önemli
bir rol oynamaktadır. Proinflamatuar ve antiinflamatuar molekül düzeylerinin
MS hastalığı aktivitesindeki değişiklikler ile ilişkili olduğu
belirlenmiştir. Bu yüzden immünosüpresif özelliklere sahip proinflamatuar
sitokinlerin MS patogenezinde önemli rol oynadığı düşünülmektedir. İmmün yanıtta
etkili bazı genler MS için duyarlı genler olarak kabul edilmektedir ve MS
tip-1 sitokin üretimi ile karakterize hücre aracılı otoimmün bir hastalık
olduğundan, sitokin genleri bu hastalıkta son derece önemlidir. Bu çalışmaya en az 88 hasta ve 88 kontrol olmak
üzere 176 kişi dahil edilecektir. Hasta ve kontrol gruplarından toplanan
etilendiamintetraasetik asit (EDTA) içeren periferik venöz kanlardan total
DNA izolasyonu gerçekleştirilecektir. DNA izolasyonu için DNA kan izolasyon
kiti kullanılacaktır. DNA’ların kalitelerini ve saflığını belirlemek için
spektrofotometrik yöntem kullanılacaktır. IL-18 (-137 G/C), IL-18 (-607 C/A),
IL-8 (-251 A/T), IL-8 (+781 C/T) gen varyasyonları genotip dağılımlarını
belirlemek için polimeraz zincir reaksiyonu (PZR) ve restriksiyon fragment
uzunluk polimorfizmi (RFLP) yöntemleri kullanılacaktır. IL-18 (-137 G/C),
IL-18 (-607 C/A), IL-8 (-251 A/T), IL-8 (+781 C/T) gen varyasyonlarının
genotip dağılımları %2 ve %2.5’luk agaroz jel elektroforezi ile
gözlenecektir. Çalışmamızdan elde edilecek sonuçların
istatistiksel analizi IBM SPSS programının 20.0 versiyonu ile
gerçekleştirilecektir. IL-18 (-137 G/C), IL-18 (-607 C/A), IL-8 (-251
A/T), IL-8 (+781 C/T) gen varyasyonları ve MS hastalarında MRI’daki lezyon
değişimleri arasındaki ilişkinin belirlenmesinde verilerin dağılım özellikleri de dikkate alınarak
student-t testi, Mann Whitney U testi, Ki-kare testi ve lojistik regresyon
analizlerinden uygun olanları kullanılacaktır. Çalışmamızda MS gelişiminde etkili olabilecek
genetik biyobelirteçler ile klinikopatolojik özellikler birlikte
değerlendirilecektir. Bu yüzden MS tedavisi için yeni terapötik stratejilerin
geliştirilebilmesine yardımcı olabilecek önemli bilgilerin elde edilebilecek
ve çalışmadan elde edilecek klinik durum ile ilişkilendirilecek bu bulgular
daha sonra yapılacak çalışmalar için literatüre katkı sağlayacaktır. |
|
Anahtar Kelimeler: Multipl
Sklerozis, interlökinler, genetik varyasyonlar, PZR, RFLP |