Sisplatin Vestibülotoksisitesinde Alfa Lipoik Asitin Koruyucu ve Tedavi Edici Etkisinin Değerlendirilmesi

Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Doktora, 2025 - 2026

Proje Türü: Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje
Destek Programı: BAP Doktora
Başlama Tarihi: Şubat 2025
Bitiş Tarihi: Temmuz 2026

Proje Özeti

.Giriş ve Amaç: Sisplatin, yaygın kullanılan bir antineoplastik ajan olmakla birlikte ototoksisite önemli bir klinik sınırlılık oluşturmaktadır. Sisplatine bağlı kokleotoksisite kapsamlı bir şekilde araştırılmış olmakla birlikte, vestibüler sisteme olan etkisi yeterince aydınlatılamamıştır. Alfa lipoik asit (ALA), güçlü antioksidan özellikleri nedeniyle sisplatin ototoksisitesinde koruyucu bir ajan olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışmanın amacı, sıçan modelinde sisplatine bağlı koklear ve vestibüler toksisiteye karşı profilaktik ve terapötik ALA uygulamasının karşılaştırmalı etkinliğini distorsiyon ürünü otoakustik emisyon (DPOAE), işitsel beyin sapı yanıtı (ABR), servikal vestibüler uyarılmış miyojenik potansiyel (c-VEMP), serum biyokimyasal testler (Ribeye, total antioksidan kapasite, Otolin-1) ve histopatolojik değerlendirmelerle çok yönlü olarak incelemektir. Gereç ve Yöntemler: Çalışmaya 42 adet Wistar albino sıçan (84 kulak) dahil edildi. Sıçanlar beş gruba ayrıldı: Grup 1 (Kontrol), Grup 2 (Sisplatin 12 mg/kg IP tek doz), Grup 3 (ALA 100 mg/kg×3 gün IP), Grup 4 (Profilaktik: ALA+Sisplatin) ve Grup 5 (Terapötik: Sisplatin+ALA). Elektrofizyolojik ölçümler (DPOAE, ABR klik ve tone-burst, c-VEMP) ilk ölçüm (0. gün), 3., 7. ve 14. günlerde gerçekleştirildi. Serum biyokimyasal testler (Ribeye/CtBP2, total antioksidan kapasite, Otolin-1) 7. ve 14. günlerde değerlendirildi. Histopatolojik inceleme ışık mikroskopisi, immünohistokimya (iNOS) ve taramalı elektron mikroskopi ile yapıldı. Bulgular: Grup 2'de (Sisplatin) tüm DPOAE frekanslarında progresif S/N-R düşüşü, ABR eşik değerlerinde anlamlı artış ve c-VEMP parametrelerinde belirgin bozulma saptandı (p<0,001). Profilaktik ALA uygulaması (Grup 4) tüm elektrofizyolojik parametrelerde belirgin koruma sağladı. Terapötik ALA (Grup 5) kısmi koruma sağlamakla birlikte profilaktik grubun etkinliğine ulaşamadı. Serum Ribeye düzeyleri Grup 2'de en yüksek, profilaktik grupta anlamlı düşük saptandı (p<0,001). Otolin-1 düzeyleri 7. günde Grup 2'de anlamlı yüksek bulundu (p=0,032). Histopatolojik değerlendirmede Grup 2'de şiddetli hasar, ALA uygulanan gruplarda belirgin koruma gözlendi. Grup 3'te (ALA-G) hiçbir parametrede kontrolden sapma saptanmadı. Sonuç: Bu çalışma, sisplatin vestibülotoksisitesinde ALA'nın koruyucu etkisini c-VEMP ile değerlendiren ilk deneysel çalışmadır. Profilaktik ALA uygulaması hem koklear hem vestibüler düzeyde terapötik uygulamaya belirgin üstünlük göstermiştir. ALA'nın tek başına iç kulak fonksiyonları üzerinde olumsuz etki oluşturmaması, klinik translasyon açısından önemli bir güvenlik verisi sunmaktadır. Bulgularımız, sisplatin kemoterapisi planlanan hastalarda profilaktik antioksidan stratejilerin vestibüler fonksiyon korumasını da içerecek şekilde değerlendirilmesi gerektiğini desteklemektedir.