Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Farklılaştırılmış Öğretim Temelli Etkinlik Geliştirme Becerilerinin İncelenmesi

ÇETİNKAYA AYDOĞDU C., Buluk S.(Yürütücü), Çarıkçı F.

TÜBİTAK Projesi, 2209-A - Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı, 2026 - 2027

Proje Türü: TÜBİTAK Projesi
Destek Programı: 2209-A - Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı
Başlama Tarihi: Mayıs 2026
Bitiş Tarihi: Mayıs 2027

Proje Özeti

Bu araştırmanın amacı, Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının farklılaştırılmış öğretim temelli etkinlik geliştirme becerilerini belirlemek ve bu becerilerin farklı değişkenler açısından nasıl farklılaştığını incelemektir. Günümüzde kapsayıcı eğitim anlayışının ön plana çıkmasıyla birlikte öğretmenlerin, sınıf içindeki bireysel farklılıkları dikkate alan, esnek ve öğrenci merkezli öğretim yaklaşımlarını benimsemeleri beklenmektedir. Bu bağlamda farklılaştırılmış öğretim, öğrencilerin hazırbulunuşluk düzeyleri, öğrenme stilleri ve ilgi alanlarına göre içerik, süreç ve ürün boyutlarında uyarlamalar yapılmasını gerektiren etkili bir yaklaşımdır. Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının bu yaklaşıma dayalı olarak etkinlik geliştirme yeterliklerinin incelenmesi, gelecekteki öğretim uygulamalarının niteliğini artırma açısından önem taşımaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Mutlu, Öztürk ve Aktekin (2019) tarafından geliştirilen Farklılaştırılmış Öğretim Öz-Yeterlik Ölçeği kullanılacaktır. Ölçek, üç alt boyuttan oluşmaktadır: planlama, uygulama ve değerlendirme. Katılımcılar bir devlet üniversitesinin Eğitim Fakültesinde Sosyal Bilgiler Eğitimi Anabilim Dalı’nda öğrenim gören öğretmen adaylarıdır. Nicel veri toplamanın yanı sıra, öğretmen adaylarının farklılaştırılmış öğretim ilkelerine dayalı olarak geliştirdikleri ders planları ve etkinlik örnekleri belge analizi yöntemiyle değerlendirilecektir. Böylece öğretmen adaylarının planlama süreçlerinde içerik, yöntem-teknik ve değerlendirme boyutlarında farklılaştırma yapabilme düzeyleri nitel verilerle desteklenecektir. Karma araştırma yöntemin açıklayıcı sıralı deseni kullanılacaktır. Böylelikle nicel ve nitel verilerin bütüncül olarak ele alınması hedeflenmektedir. Nicel veriler, öğretmen adaylarının farklılaştırılmış öğretim öz-yeterlik düzeylerini ortaya koymak üzere betimsel istatistikler (ortalama, standart sapma) ve değişkenlere göre farklılaşmaları belirlemek için bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ile çözümlenecektir. Nitel veriler ise içerik analizi yoluyla incelenecek; plan örneklerinde farklılaştırmanın hangi boyutlarda ve ne düzeyde gerçekleştirildiği tematik olarak yorumlanacaktır. Araştırmadan elde edilecek bulgular, Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının farklılaştırılmış öğretim yaklaşımını uygulama becerilerine, öz-yeterlik inançlarının gelişim alanlarına ve öğretmen eğitiminde bu yaklaşımın desteklenmesine yönelik öneriler sunacaktır. Çalışma, hem hizmet öncesi öğretmen eğitiminde farklılaştırılmış öğretim uygulamalarına ışık tutması hem de program geliştirme çalışmalarına katkı sağlaması beklenmektedir