A549 ve HEP3B Hücre Hatlarında Tanshinone İle Kombine Edilen Theranekron D6'nın Apoptotik Moleküler Mekanizmalarının Araştırılması

Malignant kanser türleri artık günümüzde ölümün asıl nedeni olarak bilinmektedir ve 2020 yılı verilerine göre 19,3 milyon kanser vakasının yaklaşık 10 milyonu kasnerden hayatını kaybetmiştir. Yapılan araştırmalar doğrultusunda 2040 yılında 28,4 milyon yeni kanser vakası meydana geleceği tahmin edilmektedir ve bu artışa bir an önce dur denilmesi gerekmektedir.

Günümüzü teknoloji ve tedavi yöntemleri ile halen bir çok kanser türüne dur demek maalesef imkansızdır. Hali hazırda kullanılan bir çok kemoterapi ajanı ya sağlıklı hücreler için de sitotoksik etkiye sahiptir ve bundan dolayı kullanım alanı ve dozu sınırlıdır ya da çoğunlukla bu kemoterapi ajanlarına karşı kolaylıkla çoklu ilaç direnci gelişebildiğinden dolayı belli bir uygulama süresi ve dozundan sonra bu kemoterapi ajanları tedavi için yetersiz kalmaktadır. 

Bu sebeplerden dolayı farklı kanser türleri için ortak büyüme, bölünme ve çoğalma gen yolaklarını ve moleküler mekanizmalarını hedef almak anahatar rol haline gelmiştir. Bu çalışmada tanshinone IIA ile theranekron D6’nın uygun dozlarının birlikte kombine edilerek;  A549 küçük hücreli olmayan akciğer kanseri hücre hattı ve HEP3B karaciğer hücre hatları üzerindeki apoptotik moleküler mekanizmalarının araştırılması planlanmaktadır. Tanshinone IIA;  Danshen [Salvia miltiorrhiza, kızıl adaçayı olarak da bilinir) bitkisinin yağda çözünebilen doğal bir bileşiğidir. Son yirmi yılda yapılan bir çok çalışmaya göre; küçük hücreli olmayan akciğer kanseri, glioblastoma, rahim, prostat, karaciğer, meme, kolon, baş ve boyun gibi bir çok kanser türü için MAPK yolağında öncül rol oynayan PI3K/akt genleri için iyi bir inhibitör olduğu belirtilmiştir. Yapılan çalışmalarda tanshinone IIA’nın, PI3K/Akt genlerini baskılamasından dolayı kanser hücreleri hücre döngüsünü başırılı bir şekilde tamamlayamadıkları, bu durumdan dolayı hücre içi serbest oksijen radikallerinin artmasıyla mitokondriyal apoptotik yolağın tetiklendiği gösterilmiştir. Theranekron D6 ise örümcek zehiri olan Tarantula cubensis D6’nın alkolik ekstraktıdır. Theranekron D6’nın asıl kullanım alanı hayvan sağlığında  ağız, deri ve meme ucu papillamatozlarının, panaritium, laminitis, ayak yaralanmaları ve artirit gibi hastalıkların tedavisinde kullanılmaktadır. Bununla birlikte bir çalışmada köpek meme tümörünün tedavisinde Theranekron D6’nın olumlu etkileri gösterilmiştir. Ayrıca yakın zamanda yapılan bir çalışmada Theranekron D6’nın; MCF-7 insan göğüs kanseri,  A549 insan akciğer kanseri, Saos-2 insan kemik kanseri hücre hatları üzerinde oksidatif strese neden olarak apoptozu teşvik ettiğini göstermişlerdir. Bu çalışmaya göre Theranekron D6’nın MCF-7 hücrelerinde pro-Caspase 9, A549 ve Saos-2 hücre hattlarında Caspase 9 ve Caspase 3 gen ifadesi seviyelerinde anlamlı artışlar tespit edilmiştir. Hem Tanshinone IIA’nın hem de theranekron D6’nın çeşitli kanser türleri üzerinde mitokondriyal apoptotik yolağı hedef almasından dolayı bu projede bu iki maddenin A549 ve HEP3B hücre hatları üzerinde birlikte kullanılarak, mitokondriyal apoptotik yolak üzerindeki sinerjistik etkilerinin araştırılması planlanmıştır.