Genç Sedanter Erişkinlerde İkili Görevin Üst Ekstremite Reaksiyon Zamanı ve İnce Motor Beceri Üzerine Etkisi


Mehder Akbaş B., Karabaş N. E.(Yürütücü), Kimsun H. E., Türk S.

TÜBİTAK Projesi, 2209-A - Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı, 2025 - 2026

  • Proje Türü: TÜBİTAK Projesi
  • Destek Programı: 2209-A - Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı
  • Başlama Tarihi: Temmuz 2025
  • Bitiş Tarihi: Temmuz 2026

Proje Özeti

Üst ekstremite, kişinin günlük yaşam aktiviteleri sırasında

bağımsızlığının sağlanmasında önemli bir rol oynamaktadır. El

becerisi, objeleri düzgün ve kontrollü bir şekilde el ile manipüle etme

yeteneği olarak tanımlanabilir. Reaksiyon terimi; sinirler yoluyla

merkezi sinir sistemine gelen bir uyarana karşı oluşturulan tepkinin,

tekrar sinirler aracılığıyla ilgili kasa iletilerek yanıtsal hareketin

ortaya çıkarılmasını ifade eder. Yemek yerken haberleri okumak veya

telefonda konuşurken yürümek gibi günlük yaşamın birçok faaliyeti

sırasında, insanların aynı anda birden fazla görevi yerine getirmesi

gerekebilmektedir. İkili görev yürütme becerisi günlük yaşam için

elzemdir ve fonksiyonel potansiyeli geliştirerek üst düzeye

çıkarabilmek için oldukça önemlidir. Günlük yaşam aktivitelerimiz

ele alındığında, araç kullanırken yolu takip etme, trafiği izleme ve

navigasyonu takip etme gibi süreçlerde bilişsel ikincil görevle

yürütülen üst ekstremite becerilerine ait bileşenleri de içerir. Bunun

gibi, sağlıklı gençlerin gündelik yaşamda gerçekleştirdiği birçok

bilişsel ikili görevli el becerisi fonksiyonu bulunmaktadır. Bu nedenle

projemizin ilk amacı sedanter genç erişkin bireylerin el beceri

fonksiyonlarına bilişsel ikincil görevin etkisini incelemektir. Günlük

yaşam aktivitelerimizin çoğu da el-göz koordinasyonunu gerektiren

hareketler bütününden oluşmaktadır. Günlük yaşamda üst

ekstremitenin hızlı reaksiyon becerilerinin, motor hareket sırasındaki

ek bilişsel yük altında da sürdürülmesi gerekmektedir. Ancak

gözlemlediğimiz alanda (pubmed, pedro, google akademik, scopus

vs.) Sağlıklı genç sedanter erişkinlerde ikili görevin üst ekstremite

reaksiyon zamanı üzerine etkisini inceleyen çalışmaya

rastlanmamıştır. Bu nedenle bu proje, genç sedanter erişkinlerde ikili

görevin üst ekstremite reaksiyon zamanı ve ince motor beceri

üzerine etkisinin araştırılması amacıyla planlanmıştır.