Mehder Akbaş B., Karabaş N. E.(Yürütücü), Kimsun H. E., Türk S.
TÜBİTAK Projesi, 2209-A - Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı, 2025 - 2026
Üst ekstremite, kişinin günlük yaşam aktiviteleri sırasında
bağımsızlığının sağlanmasında önemli bir rol oynamaktadır. El
becerisi, objeleri düzgün ve kontrollü bir şekilde el ile manipüle etme
yeteneği olarak tanımlanabilir. Reaksiyon terimi; sinirler yoluyla
merkezi sinir sistemine gelen bir uyarana karşı oluşturulan tepkinin,
tekrar sinirler aracılığıyla ilgili kasa iletilerek yanıtsal hareketin
ortaya çıkarılmasını ifade eder. Yemek yerken haberleri okumak veya
telefonda konuşurken yürümek gibi günlük yaşamın birçok faaliyeti
sırasında, insanların aynı anda birden fazla görevi yerine getirmesi
gerekebilmektedir. İkili görev yürütme becerisi günlük yaşam için
elzemdir ve fonksiyonel potansiyeli geliştirerek üst düzeye
çıkarabilmek için oldukça önemlidir. Günlük yaşam aktivitelerimiz
ele alındığında, araç kullanırken yolu takip etme, trafiği izleme ve
navigasyonu takip etme gibi süreçlerde bilişsel ikincil görevle
yürütülen üst ekstremite becerilerine ait bileşenleri de içerir. Bunun
gibi, sağlıklı gençlerin gündelik yaşamda gerçekleştirdiği birçok
bilişsel ikili görevli el becerisi fonksiyonu bulunmaktadır. Bu nedenle
projemizin ilk amacı sedanter genç erişkin bireylerin el beceri
fonksiyonlarına bilişsel ikincil görevin etkisini incelemektir. Günlük
yaşam aktivitelerimizin çoğu da el-göz koordinasyonunu gerektiren
hareketler bütününden oluşmaktadır. Günlük yaşamda üst
ekstremitenin hızlı reaksiyon becerilerinin, motor hareket sırasındaki
ek bilişsel yük altında da sürdürülmesi gerekmektedir. Ancak
gözlemlediğimiz alanda (pubmed, pedro, google akademik, scopus
vs.) Sağlıklı genç sedanter erişkinlerde ikili görevin üst ekstremite
reaksiyon zamanı üzerine etkisini inceleyen çalışmaya
rastlanmamıştır. Bu nedenle bu proje, genç sedanter erişkinlerde ikili
görevin üst ekstremite reaksiyon zamanı ve ince motor beceri
üzerine etkisinin araştırılması amacıyla planlanmıştır.